Stowarzyszenie Twórców Ludowych

Stowarzyszenie Twórców Ludowych w Lublinie powstało w 1968 r. Początki tej organizacji sięgają 1957 r. 30 czerwca, 67 twórców przedstawicieli różnych dyscyplin sztuki ludowej utworzyli Wojewódzki Klub Twórców i Artystów Ludowych przy Stowarzyszeniu PAX w Lublinie. Z  czasem twórcy poczuli potrzebę powołania organizacji ogólnopolskiej. 7 marca 1968 r. zostało zarejestrowanie Stowarzyszenie Twórców Ludowych, które terenem działania obejmowało obszar całego kraju. 19 kwietnia spotkali się członkowie – założyciele STL. Wybrany został tymczasowy Zarząd, którego prezesem został Bronisław Pietrak, kowal z Gutanowa. 27 – 28 maja w Lublinie odbył się Pierwszy Krajowy Zjazd Twórców Ludowych, w  którym udział wzięło 70 twórców z całej Polski. Uchwalono statut i  wybrano Zarząd Główny, którego prezesem został Bronisław Pietrak. Po jego śmierci, STL organizuje konkurs dla poetów jego imienia. Od początku działalność Stowarzyszenia wspierali naukowcy, szczególnie etnografowie, z profesorem Romanem Reinfussem na czele, który był wieloletnim przewodniczącym Rady Programowo-Naukowej STL.

stl_4.jpg
stl_5.jpg
stl_7.JPG
stl_6.jpg


stl_10.JPG
stl_11.jpg
stl_12.jpg
stl_9.jpg



Odział Piotrkowski Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Tomaszowie Mazowieckim powołała mgr Mirosława Jastrzębska, starszy kustosz działu etnograficznego w Muzeum w Tomaszowie Maz. Etnografka, która prowadziła wieloletnie badania terenowe w zakresie obrzędowości i sztuki ludowej regionów rawsko – opoczyńskiego i brzezińskiego, miała bogata wiedzę na temat sztuki ludowej a także twórców i kontynuatorów artystycznego rękodzieła. Z myślą o nich, dla zachowania tradycyjnej sztuki ciągle żywej w latach 60. i 70. XX w., postanowiła o zrzeszeniu ich w  organizacji której głównym celem jest utrwalanie, zachowanie i  promowanie tradycyjnych walorów sztuki i rękodzieła ludowego.
Dla anonimowych do tej pory artystów otworzyła furtkę i dała możliwość szerokiej prezentacji unikatowych tkanin, koronek, haftów, wycinanek, ozdób papierowych, przedmiotów obrzędowych, rzeźb, wyrobów kowalskich, garncarskich i wikliniarski. Zapraszała wszystkich do tworzenia, ale propozycje wstąpienia do Stowarzyszenia skierowała do najlepszych, tych których twórczość była niemal doskonała. Na początku lat 70. XX w. na terenie ówczesnego woj. piotrkowskiego zarejestrowanych było ponad 400 osób uprawiających różne dyscypliny sztuki ludowej. Oddział piotrkowski powołany został na podstawie uchwały zarządu głównego STL w Lublinie 10 kwietnia 1976 r. Na Zjazd założycielski, który odbył się w Muzeum w  Tomaszowie Maz. 27 czerwca 1976 r. przybyło 68 twórców z 232 wytypowanych z regionów rawsko – opoczyńskiego, brzezińskiego i  piotrkowskiego, którzy poprzez udziały w konkursach i wystawach udowadniali autentyczność, oryginalność i doskonałość swoich dzieł. Prezesem nowo powstałego Oddziału Piotrkowskiego została ceniona, wszechstronna twórczyni ludowa z Zakościela Janina Przyborek, córka wielce zasłużonej twórczyni i działaczki społecznej Józefy Siwek. Celem działalności Oddziału jest kultywowanie tradycyjnej sztuki ludowej, jej popularyzacja, prezentacja i opieka nad twórcami ludowymi. Zadaniem członków Oddziału jest dbanie o walory artystyczne i technikę wykonywanych prac, a zadaniem Zarządu prezentacja dzieł twórców, ochrona praw autorski, otaczanie opieka merytoryczną i socjalną.
W 1976 roku Oddział był współorganizatorem pierwszego w woj. Piotrkowskim konkursu dla twórców ludowych. Uczestniczyło w nim 280 osób które zaprezentowały ponad 3400 prac. Kolejny konkurs sztuki ludowej przeprowadzony w  1979 r. przyniósł już niestety prawie 1000 prac mniej a wzięło w nim udział 242 twórców.

W tym okresie Oddział liczył 194 członków w tym 53 osoby z regionu opoczyńskiego, 68 z rawskiego, 32 osoby z brzezińskiego i 29 z  piotrkowskiego regionu. Niestety kolejne konkursy z lat 80. Poświadczyły, że grono twórców znacznie się pomniejsza. Naturalnie odchodziły osoby w podeszłym wieku a w ich miejsce nie pojawiały się osoby młodsze zainteresowane kontynuowaniem tradycyjnych rękodzieł . Konkurs przeprowadzony 1984 roku przyniósł 1300 prac od 183 twórców.
W latach 1982 - 2013 opiekunem merytorycznym Oddziału była mgr Wiesława Bogurat, która kontynuowała dzieło Mirosławy Jastrzębskiej (1921-1981), swojej mentorki i wspaniałej organizatorki Oddziału. Obecnie nadzór merytoryczny prowadzi mgr Michał Adam Pająk, adiunkt działu etnograficznego Muzeum w Tomaszowie Maz.

stl_1.jpg
stl_2.jpg
stl_3.jpg
stl_8.jpg