W dniu 29 kwietnia, w którym przypada rocznica wyzwolenia w 1945 r. przez armię amerykańską niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Dachau, obchodzimy Dzień Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego w czasie II wojny światowej.
W tym dniu przypominamy pracującego w naszym mieście w latach 30. księdza Romana Miodyńskiego. Urodził się w Czeladzi 6 lutego 1909 r. jako syn Jakuba i Pauliny z Brejtów. Tu wypada sprostować błędną datę urodzenia 21 maja 1909 r. zamieszczoną w „Spisie duchowieństwa i parafij diecezji łódzkiej 1937” i bezrefleksyjnie powtarzaną za tym źródłem w różnych miejscach. Data 6 lutego wymieniona jest zarówno w akcie urodzenia, jak i wniosku o wydanie dowodu osobistego.
Wyświęcony na kapłana w 1934 r., był prefektem szkół powszechnych w Tomaszowie Mazowieckim. W tym czasie poznał Antoninę Czarnecką (1896-1986), popularną wśród kilku pokoleń Tomaszowian nauczycielkę zaangażowaną w życie społeczne i religijne. Po wyjeździe ks. Miodyńskiego na studia do Warszawie (w 1937 r.) utrzymywali kontakt, czego dowodem jest prezentowana pocztówka. Z dniem 1 stycznia 1939 r. mianowany kapelanem Wojska Polskiego w stopniu kapitana rezerwy.
Podczas II wojny światowej aresztowany przez Niemców i osadzony w obozie koncentracyjnym w Dachau. Uwolniony 29 kwietnia 1945 r. przez oddziały amerykańskie, wyjechał do Francji. Uwięzienie w Dachau, gdzie padł ofiarą zbrodniczych eksperymentów pseudomedycznych, spowodowało u ks. Romana Miodyńskiego trwałą utratę zdrowia. Zmarł w Levallois-Perret w aglomeracji paryskiej 5 kwietnia 1951 r. w wieku 42 lat.
Niestety nie udało się odnaleźć fotografii ks. Miodyńskiego – z wniosku o wydanie dowodu osobistego została wyrwana. W zbiorach Muzeum zachowała się pocztówka, którą wysłał do Antoniny Czarneckiej 16 września 1937 r. (obydwie strony prezentujemy). Jest to standardowa kartka pocztowa Poczty Polskiej (nr kat. Cp 68) ze znakiem opłaty o nominale 15 groszy przedstawiającym transatlantyk m/s „Piłsudski” wg projektu Ryszarda Kleczewskiego (jak znaczek opłaty nr 282), wydana w 1935 r. w nakładzie 9,6 mln egzemplarzy w 32 wersjach różniących się ilustracją na stronie adresowej (ilustracja na prezentowanym egzemplarzu przedstawia zamek w Niedzicy na Spiszu). Obiekt znajduje się w dziale historyczno-numizmatycznym naszego Muzeum (nr inw. MT/H/2614).
dr Daniel Warzocha
kustosz działu historyczno-numizmatycznego
