Migawka przyrodnicza – WSPOMNIENIE LATA U PROGU ZIMY

Opublikowano: 19 grudnia 2018

WSPOMNIENIE LATA U PROGU ZIMY – Trzmiel ziemny (Bombus terrestris L.) w słonecznikowej stołówce – ogródek przydomowy pod Tomaszowem Mazowieckim (lipiec 2018 r.)

Trzmiel ziemny jest jednym z częściej spotykanych trzmieli w Polsce. Podobnie jak u pszczół, trzmiele tworzą rodziny. Są one jednak zdecydowanie mniejsze, dochodzą do pięciuset osobników. W ulu pszczelim może mieszkać ponad sześćdziesiąt tysięcy pszczół. Jedynie młoda trzmiela królowa – matka przeżywa zimę. Zimuje zwykle pod ziemią na głębokości od 2 do 30 centymetrów, pod kamieniami czy w spróchniałym drewnie. Stan hibernacji może przetrwać dzięki ciału tłuszczowemu w odwłoku i zapasom nektaru w wolu (rozszerzona część przełyku). Wiosną opuszcza kryjówkę i odżywia się pyłkiem i nektarem podbiałów, miodunek, wierzb. Po kilku dniach zaczyna szukać miejsca na założenie gniazda. Wybiera zazwyczaj nory gryzoni, matki innych gatunków trzmieli szukają miejsca w stertach kamieni, gałęzi czy dziuple drzew. Gdy miejsce jest wybrane, z gruczołów na odwłoku królowa zaczyna wydzielać wosk w postaci płytek. Z wosku powstaje pierwsza komórka w której królowa zostawia grudkę pyłku i składa od 8 do 14 jaj. Zasklepia komórkę. Buduje kolejną komórkę służącą do magazynowania zapasów nektaru i pyłku. Matka trzmiela ogrzewa pierwszy czerw (larwy) własnym ciałem. Z pierwszego czerwiu po przepoczwarzeniu powstają pierwsze robotnice. Od złożenia jaja do wyjścia robotnicy z kokonu mija 20 dni. Już po 2 – 3 dniach od wyjścia z kokonu robotnice wylatują po pokarm. Od tego momentu matka zostaje w gnieździe, aby składać jaja, karmić larwy i ogrzewać je własnym ciałem. Cały czas wraz z robotnicami powiększa gniazdo. Samce pojawiają się latem. Są samodzielne, po kilkudniowym pobycie w gnieździe opuszczają je. Odżywiają się pyłkiem i nektarem. Często nocują na kwiatach. Są dobrymi zapylaczami. W przeciwieństwie do samców trzmieli, trutnie pszczół całe swoje życie spędzają w ulu, nie odżywiając się samodzielnie, są karmione przez robotnice.

Trzmiele pełnią ważna funkcję przy zapylaniu roślin, których nie mogą zapylić pszczoły (lucerna, bób, wyka, koniczyna czerwona) – maja dłuższe języczki. Długość języczka pszczoły w zależności od rasy to 6 – 7 mm, u trzmieli języczki mogą osiągać długość nawet 24 mm. Trzmiele ziemne pracują w szklarniach przy zapylaniu pomidorów – dzięki nim możliwa jest całoroczna uprawa pomidorów, także w Polsce. Jedna silna rodzina trzmiela (100 robotnic) zapyla do 2500 m2 pomidorów.

Magdalena Sepkowska

Źródło: Anna Krzysztofiak, Lech Krzysztofiak, Tadeusz Pawlikowski, Trzmiele Polski – przewodnik terenowy, Suwałki 2004; Mieczysław Biliński, Biologia, znaczenie i chów trzmieli, Puławy 2013.

Zdjęcie: Magdalena Sepkowska

p1000364.jpg

Zobacz również

Planowana od roku wystawa zatytułowana „Źródła. Martta Węg. Malarstwo” organizowana z okazji jubileuszu 20 – lecia pracy artystycznej malarki, Marty Węgrzynowskiej...
Więcej
Tomaszowianie – ofiary zbrodni katyńskiej
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wiosną 1940 r. stalinowskie NKWD dokonało mordu na co najmniej 21 768...
Więcej

Partnerzy

Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Koło Filatelistyczne Kalejdoskop Kulturalny Reymont Moniuszko Park Rodego Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim Tu honorujemy Kartę Dużej Rodziny

Kontakt

Muzeum w Tomaszowie Maz. im. Antoniego hr. Ostrowskiego

ul. POW 11/15 97-200 Tomaszów Mazowiecki

Godziny otwarcia
Pon. nieczynne dla zwiedzających
Wt. 11:00 - 15:00
Śr. 11:00 - 15:00
Czw. 11:00 - 15:00
Pt. 10:00 - 15:00
Sob. 11:00 - 15:00
Niedz. 11:00 - 15:00
Biuro czynne od poniedziałku do piątku w godzinach: 8:00 - 16:00
Bilety na wystawy stałe
Bilet wstępu normalny 8,00 zł/os.
Bilet wstępu ulgowy 4,00 zł/os.
Bilet z Kartą Dużej Rodziny 3,00 zł/os.
Dzieci do lat 7 (zwiedzanie indywidualne) wstęp bezpłatny
Sobota wstęp bezpłatny