Dziś przypada 106. rocznica zwycięskiej Bitwy Warszawskiej – „Osiemnastej decydującej bitwy w dziejach świata” przypominamy kilku Tomaszowian biorących udział w wojnie polsko-rosyjskiej (popularnie zwanej wojną polsko-bolszewicką).
W zbiorach historycznych naszego Muzeum (nr inw. MT/H/929) znajduje się fotografia przedstawiająca czterech braci Segietów: Stanisława, Adama, Walerego i Józefa (?) w mundurach Wojska Polskiego (zwracają uwagę czapki zróżnicowanego kroju – co było typowe dla tego okresu). Z notatki na odwrocie wynika, że zdjęcie wykonano w wojennym roku 1920, a bracia służyli w 19 Pułku Piechoty Odsieczy Lwowa, wywodzącym się z utworzonego 19 listopada 1918 r. I Warszawskiego Batalionu Ochotniczego Oddziału Odsieczy Lwowa i walczącym w wojnie polsko-ukraińskiej, a następnie polsko-rosyjskiej.
Wymienieni bracia byli synami Jakuba (ok. 1849-1917) pochodzącego z Wójtowej Wsi na Opolszczyźnie (dziś część Opola) – z zawodu murarza i jego żony Józefy z domu Placek (ok. 1855-1940) pochodzącej z Kamienicy Polskiej w powiecie częstochowskim. Oboje osiedlili się w Tomaszowie Mazowieckim w związku z wcześniejszymi małżeństwami (w chwili ślubu w 1880 r. Jakub był wdowcem po Mariannie Goździk, Józefa wdową po Janie Skibińskim).
Stanisław Segiet urodził się w Tomaszowie 21 stycznia 1884 r.; 25 czerwca 1908 r. w kościele pw. św. Antoniego poślubił Rozalię Pelagię Belicę (ur. 1890). Mieszkali przy ul. św. Tekli 1 (dziś Barlickiego), następnie przy ul. Prezydenta Mościckiego 48. Stanisław pracował jako inspektor sanitarny. Mieli pięcioro dzieci: Leokadię (ur. i zm. 1909), Jadwigę (ur. 1910), Stanisławę (ur. i zm. 1912), Wiktora (ur. i zm. 1913), Cecylię (ur. 1917). Córka Jadwiga pracowała w Tomaszowie jako urzędniczka, następnie wyjechała do Warszawy, gdzie w 1934 r. wyszła za Bolesława Trędę pochodzącego z Krzyżanowa w powiecie piotrkowskim.
Adam Segiet urodził się w Tomaszowie 11 grudnia 1893 r. Z zawodu był fryzjerem. 11 lipca 1915 r. w warszawskim kościele pw. św. Stanisława na Woli poślubił Annę Kamińską (1894-1928). 27 października tegoż roku urodziła im się córka Krystyna (ochrzczona trzy lata później w Tomaszowie). Kolejne dzieci urodziły się w Tomaszowie: Julianna (1918-1920), Benedykt (ur. i zm. 1919), Lucjan (ur. 1921) i Apoloniusz (ur. 1923). Po śmierci pierwszej żony Adam Segiet 26 października 1929 r. w kościele Najświętszego Serca Jezusowego poślubił Henrykę Maciejewską (ur. 1909), z zawodu krawcową, pochodzącą z Warszawy. Zapewne kilkakrotnie zmieniali miejsce zamieszkania; ich roczna córka Teresa urodzona w Białobrzegach koło Radomia zmarła w 1932 r. w Powsinie (dziś część Warszawy). Adam zmarł 6 sierpnia 1935 r. w Tomaszowie, wdowa Henryka ponownie wyszła za mąż za Józefa Budzińskiego w 1938 r. w Warszawie. Córka Krystyna w 1937 r. wyszła za Leona Hankiewicza.
Walery (używał też formy imienia Walerian) urodził się w Tomaszowie 13 grudnia 1895 r. W okresie międzywojennym prowadził zakład betoniarski i kamieniarski przy ul. Cmentarnej 25. Wchodził w skład zarządu koła tomaszowskiego Związku Peowiaków i komitetu organizującego ufundowanie i poświęcenie jego sztandaru (co nastąpiło w 1931 r.). 20 maja 1923 r. w kościele pw. św. Antoniego poślubił Helenę Zwojszczyk (1898-1946), siostrę Stanisława Zwojszczyka (1894-1940), żołnierza I Brygady, dowódcy batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza „Kleck”, kawalera Orderu Virtuti Militari, zamordowanego w Katyniu. Walerian Segiet zmarł 4 października 1946 r., żona Helena przeżyła go o niespełna miesiąc, zmarła 3 listopada tegoż roku. Syn Waleriana i Heleny, Janusz Segiet (1932-2025) był dziennikarzem, publicystą, krytykiem teatralnym i literackim; po ukończeniu studiów dziennikarskich na Uniwersytecie Warszawskim w 1955 r. osiedlił się w Olsztynie, gdzie mieszkał do końca życia.
O Józefie brak informacji. A może w opisie nastąpił błąd i nie był to Józef, lecz Andrzej lub Leon?
Andrzej Segiet urodził się w Tomaszowie 22 listopada 1881 r. Z zawodu był majstrem murarskim. 19 października 1907 r. w kościele pw. św. Antoniego poślubił Annę Dylewską (1887-1923). Mieli czworo dzieci: Wacława (1908-1909), Janinę (1912-1931), Aleksandrę (1914-1928) i Jerzego (ur. 1922). Andrzej zmarł 28 listopada 1923 r., przeżywszy żonę Annę o osiem miesięcy.
Leon Segiet urodził się w Tomaszowie 29 marca 1886 r. 26 lipca 1922 r. w kościele pw. św. Antoniego poślubił Genowefę Dullę (1895-1977). Prawdopodobnie nie mieli dzieci. Leon zmarł 25 sierpnia 1950 r.
dr Daniel Warzocha
kustosz działu historyczno-numizmatycznego
