Rzeźby ludowe to niezwykłe dzieła autorstwa najczęściej stolarzy, cieśli czy garncarzy, którzy dzięki swoim zdolnościom i znajomości obróbki materiału m.in. drewna czy gliny, tworzyli świadectwa czasów i miejsca, w których żyli. Rzeźbiarze ludowi najczęściej nawiązywali do tematyki sakralnej, przedstawiając postacie Chrystusa, Matki Boskiej czy Świętych. Z czasem rozszerzyli zakres twórczości o tematy świeckie – aktualne wydarzenia, rocznice, czy scenki rodzajowe z życia codziennego.
W zbiorach działu etnograficznego znajduje się wiele rzeźb. W nawiązaniu do przypadającej w 2019 r. 80.rocznicy wybuchu II wojny światowej jako obiekt miesiąca listopada przedstawiam rzeźbę „Polska cierpiąca” o numerze inwentarza MT/E 1309.
Rzeźba – „ POLSKA CIERPIĄCA” wykonana została w 1948 r. przez Władysława Żaka z Brudzewic wg miejscowej tradycji. Wyrzeźbiona z jednego kawałka drewna brzozowego. Jest niemalowana. Ma wyraz symboliczny. Przedstawia kobietę w długiej, układającej się w fałdy szacie, z odkrytą głową, długimi włosami i bosymi stopami. Na szyi widać krzyż. Postać ma skrzyżowane na piersi ręce, zakuta jest w kajdany. Stoi na kolistej podstawie, na której umieszczony jest napis „ POLSKA 1939 – 1945”. Na ścianach bocznych podstawy widoczne są scenki przedstawiające życie obozowe. Całość umieszczona jest na prostokątnej podstawie z napisem „ ŻAK WŁADYSŁAW WIEŚ BRUDZEWICE POW. OPOCZNO”. Wymiary rzeźby: wysokość: 54,5 cm, szerokość podstawy – 23 cm.
Rzeźba zakupiona została do zbiorów Muzeum przez Jana Piotra Dekowskiego (kustosz i kierownik Muzeum do 1956 r.). Kartę katalogu naukowego opracowała w 1977 r. p. Wiesława Bogurat – etnograf, dyrektor tomaszowskiego Muzeum do 2014 r.
Dorota Bill – Skorupa
Dyrektor Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim im. A. hr. Ostrowskiego
