Tabliczka z taryfą opłat za przejazd dorożką

Opublikowano: 1 kwietnia 2019

Jednym z obiektów pozwalających zapoznać się z wycinkiem realiów epoki sprzed ponad wieku jest tabliczka z taryfą („taksą” jak wtedy mówiono) opłat za przejazd dorożką. Pochodzi z przełomu XIX/XX w., gdy Tomaszów znajdował się w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie, gubernia piotrkowska, powiat brzeziński), dlatego umieszczono na niej napisy w językach rosyjskim i polskim (tekst rosyjski – w urzędowym języku imperium – podawano zawsze na pierwszym miejscu). Posiadanie takiej tabliczki było obowiązkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Tabliczka zachowana jest w dobrym stanie, wykonana została z emaliowanej blachy stalowej. Napisy w kolorze czarnym umieszczono na białym tle, dzięki czemu były czytelne. Taryfę opłat ujęto w przejrzystej tabeli. Jak się dowiadujemy, opłata za przejazd dorożką nie zależała od widzimisię właściciela pojazdu, lecz wynikała z decyzji administracyjnej. Zatwierdzono ją ukazem Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego nr 1311 z 8 października 1887 r. (według „starego stylu”, czyli obowiązującego w Rosji kalendarza juliańskiego – według nazywanego „nowym stylem” kalendarza gregoriańskiego był to już 20 października). Dorożkarzy podzielono na dwa stopnie: do pierwszego zaliczono właścicieli krytych pojazdów dwukonnych, do drugiego – krytych jednokonnych oraz wszystkich odkrytych, a także używanych zimą konnych sań. Szczegółowo ustalono, ile kosztuje kurs w dzień i w nocy (za porę nocną uważano czas od godz. 22 do 7 rano) po mieście, a na stację kolejową i ze stacji także z bagażem i bez. Co ciekawe, za bagaż uznano dopiero walizy i pakunki powyżej 1 puda (16,38 kg). W rosyjskim teście na tabliczce podano błędnie 2 pudy, niezgodnie z oryginałem zarządzenia opublikowanego w „Pietrokowskich Gubiernskich Wiedomostiach” (nr 42 z 17 października 1887 r.). Zgodnie z wymienionym zarządzeniem, na polecenie policji dorożkarz miał obowiązek przewozić bezpłatnie znalezionych na ulicach miasta pijanych, nieprzytomnych i zmarłych.
Obiekt znajduje się w zbiorach Muzeum od 1997 r., oznaczony numerem inwentarzowym MT/H/1366. Druga taka sama tablica (nr inw. MT/H/296), odnaleziona na terenie „Wistomu” w 1974 r., jest w gorszym stanie (napisy uszkodzone przez obtłuczenie emalii).

W załączniku: „Pietrokowskija Gubiernskija Wiedomosti” z 1887 r. z pełnym tekstem zarządzenia wprowadzającego taryfę opłat dla tomaszowskich dorożkarzy (w języku rosyjskim) – plik pdf ze zbiorów Biblioteki Cyfrowej Regionalia Ziemi Łódzkiej przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi.

Opracował: dr Daniel Warzocha
Asystent działu historyczno-numizmatycznego

img_4033.jpg

Petrokovskia Gubernskia Vedomosti 1887 nr 42 (.pdf)

Zobacz również

Planowana od roku wystawa zatytułowana „Źródła. Martta Węg. Malarstwo” organizowana z okazji jubileuszu 20 – lecia pracy artystycznej malarki, Marty Węgrzynowskiej...
Więcej
Tomaszowianie – ofiary zbrodni katyńskiej
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wiosną 1940 r. stalinowskie NKWD dokonało mordu na co najmniej 21 768...
Więcej

Partnerzy

Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Koło Filatelistyczne Kalejdoskop Kulturalny Reymont Moniuszko Park Rodego Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim Tu honorujemy Kartę Dużej Rodziny

Kontakt

Muzeum w Tomaszowie Maz. im. Antoniego hr. Ostrowskiego

ul. POW 11/15 97-200 Tomaszów Mazowiecki

Godziny otwarcia
Pon. nieczynne dla zwiedzających
Wt. 11:00 - 15:00
Śr. 11:00 - 15:00
Czw. 11:00 - 15:00
Pt. 10:00 - 15:00
Sob. 11:00 - 15:00
Niedz. 11:00 - 15:00
Biuro czynne od poniedziałku do piątku w godzinach: 8:00 - 16:00
Bilety na wystawy stałe
Bilet wstępu normalny 8,00 zł/os.
Bilet wstępu ulgowy 4,00 zł/os.
Bilet z Kartą Dużej Rodziny 3,00 zł/os.
Dzieci do lat 7 (zwiedzanie indywidualne) wstęp bezpłatny
Sobota wstęp bezpłatny