W ramach obchodów stulecia Czynu Legionowego Muzeum w Tomaszowie Maz. przygotowało wystawę czasową zatytułowaną „Legiony to żołnierska nuta…” .Uroczyste otwarcie wystawy miało miejsce w dniu 15 października br.
W otwarciu wystawy uczestniczyli przedstawiciele Urzędu Miasta w Tomaszowie Maz. ,radni Rady Miejskiej w Tomaszowie Maz., członkowie Rady Muzeum, dyrektor Archiwum Państwowego w Piotrkowie Tryb., pracownicy Oddziału Archiwum Państwowego w Tomaszowie Maz., członkowie Związku Piłsudczyków w Tomaszowie Maz., dyrektor Skansenu Rzeki Pilicy, przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz Towarzystwa Przyjaciół Muzeum. Obecne były także lokalne media .Na otwarcie wystawy licznie przybyła młodzież szkół tomaszowskich reprezentująca I Liceum Ogólnokształcące, Gimnazjum nr 3 oraz Gimnazjum nr 7. Uroczystość uświetnił chór z I Liceum Ogólnokształcącego w Tomaszowie, który zaśpiewał „Marsz Pierwszej Brygady”. Zebranych gości powitała dyrektor Muzeum mgr Dorota Bill-Skorupa. Następnie starszy kustosz Andrzej Kędzierski w krótkim wystąpieniu omówił historię powstania Legionów Polskich oraz przedstawił związki Tomaszowa Maz. z Legionami. Po tym wystąpieniu wszyscy zostali zaproszeni do zwiedzania wystawy.
Nieprzypadkowo wystawa otwarta została właśnie w połowie października. Dokładnie sto lat temu w połowie października 1914 r. wyruszyła z Tomaszowa pierwsza grupa ochotników do Legionów Polskich. Grupę stanowiło 14 skautów –uczniów lub wychowanków ówczesnej Szkoły Handlowej/obecne I LO/. Udali się oni do pobliskiego Piotrkowa, gdzie zaciągnęli się do Legionów. Przez niemal cały październik 1914 r. Piotrków znajdował się w rękach wojsk niemieckich. Wiadomo, że wraz z Niemcami wkroczył wówczas do Piotrkowa pierwszy oddział legionistów. Tomaszowianie zapewne przyłączyli się do tegoż oddziału lub zostali wysłani z Piotrkowa do Małopolski, gdzie formowały się kolejne oddziały legionowe. Za tą pierwszą grupą ochotników do Legionów w latach 1915-1916 podążyli kolejni tomaszowianie oraz mieszkańcy pobliskich wsi. Jak obliczają historycy ogółem szeregi legionowe zasiliło około sto osób wywodzących się z Tomaszowa i najbliższych okolic.
Na wystawie „Legiony to żołnierska nuta…” prezentujemy sylwetki kilkudziesięciu tomaszowskich legionistów. Pokazujemy ich fotografie i dokumenty. Na uwagę zasługują archiwalia wyłożone na ekspozycji -Księga Werbunkowa Legionów Polskich z Piotrkowa Tryb./są tam nazwiska przynajmniej kilkunastu tomaszowian/ z lat 1915-1916 oraz spis tomaszowskich legionistów sporządzony przez miejscowy Magistrat w 1916 r. Całość wystawy uzupełniona jest militariami z okresu I wojny światowej: tzw. sztuką okopową związaną tematycznie z Legionami oraz elementami wyposażenia i uzbrojenia produkcji austriackiej używanymi przez żołnierzy legionowych/Legiony były przecież formalnie częścią armii Austro -Węgierskiej/. Duże zainteresowanie wzbudzi także replika munduru żołnierza Legionów Polskich.
Wystawa zorganizowana została wspólnymi siłami Muzeum w Tomaszowie Maz., Archiwum Państwowego w Piotrkowie Tryb., Oddziału Archiwum Państwowego w Tomaszowie Maz., Skansenu Rzeki Pilicy w Tomaszowie Maz. ,Koła Związku Piłsudczyków w Tomaszowie Maz. oraz kolekcjonerów prywatnych.
Ekspozycję będzie można zwiedzać w tomaszowskim Muzeum do 23 listopada br.
Dla młodzieży szkolnej będą realizowane przez opiekuna działu historii mgr Andrzeja Kędzierskiego lekcje muzealne poświęcone historii Tomaszowa w okresie I wojny światowej oraz związkom naszego miasta z Legionami Polskimi. Uczestnictwo w lekcjach muzealnych będzie dla zainteresowanych grup warunkiem wzięcia udziału w grach miejskich, których tematem będzie poznawanie miejsc szczególnie związanych z historią Tomaszowa z lat 1914-1918.
Wszystkich zainteresowanych historią Legionów Polskich serdecznie zapraszamy do zwiedzania wystawy. Zapraszamy także nauczycieli historii i młodzież szkół tomaszowskich do jak najliczniejszego zapoznania się z ekspozycją i wzięcia udziału w grze miejskiej.
Mgr Andrzej Kędzierski
