60 LAT
TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ MUZEUM
im. ANTONIEGO hr. OSTROWSKIEGO
w TOMASZOWIE MAZOWIECKIM
Jubileusze mają to do siebie, że skłaniają do refleksji, podsumowania i zadumy nad przebytą drogą, nad tym czego dokonano, a także tym, czego nie udało się dokonać.
Kiedy przed sześćdziesięciu laty zrodziła się myśl powołania przy tomaszowskim Muzeum stowarzyszenia regionalnego pod nazwą „Towarzystwo Przyjaciół Muzeum”, występowały obawy, czy powołana organizacja nie będzie przejawem jeszcze jednego przysłowiowego „słomianego ognia”.
Dziś możemy powiedzieć z satysfakcją, że zamysł był trafny, a decyzja podjęta przed laty o powołaniu stowarzyszenia, wytrzymała próbę czasu. Przypomnijmy, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim powstało jako organizacja społeczna w 1966 roku z inicjatywy w tamtym czasie Kierownika Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego w Tomaszowie Mazowieckim, Antoniego Skrzydlewskiego i kustoszy Muzeum, Mirosławy i Józefa Jastrzębskich oraz grupy działaczy kultury Tomaszowa Mazowieckiego przy poparciu terenowych administracyjnych i politycznych władz miasta.
Działalność stowarzyszenia zapoczątkowana została zebraniem 23 członków założycieli w dniu 12 marca 1966 r. w tomaszowskim Muzeum.
W czasie tego zebrania przyjęto wcześniej przygotowany Statut Towarzystwa, dokonano wyboru 9 członków Zarządu i 3 członków Komisji Rewizyjnej Towarzystwa Przyjaciół Muzeum.
Zarząd ukonstytuował się następująco:
• mgr Stanisław Sachacki – przewodniczący – dyrektor Zakładów Przemysłu Wełnianego im. Marcelego Nowotki,
• Mieczysław Czerniejewski – z-ca przewodniczącego – pracownik Tomaszowskich Kopalni Surowców Mineralnych – Biała Góra,
• mgr Mirosława Jastrzębska – kustosz Muzeum,
• Stefan Janiszewski – skarbnik – pracownik Narodowego Banku Polskiego.
Komisję Rewizyjną wybrano w składzie:
• Zofia Kraskowska – przewodnicząca – Zakłady Przemysłu Wełnianego im. Marcelego Nowotki,
W czasie tego zebrania ustalono, że siedzibą TPM będzie Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim.
Wybrany Zarząd Towarzystwa, kierując się obowiązującymi przepisami, podjął działania organizacyjne dla usankcjonowania prawnego decyzji o powołaniu Stowarzyszenia.
W tym celu złożono wniosek w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Łodzi o rejestrację Stowarzyszenia.
Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady – Urzędu Spraw Wewnętrznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1966 r. nr. SW. VII – 91/76/66, wydanej na podstawie art. 21 prawa o Stowarzyszeniach z dnia 27.10.1932 r. (Dz.U. Nr 94 poz. 808), wpisano do rejestru stowarzyszeń i związków Urząd Spraw Wewnętrznych – Prezydium WRN w Łodzi pod pozycją 720 stowarzyszenie pod nazwą „Towarzystwo Przyjaciół Muzeum” w Tomaszowie Mazowieckim.
W postanowieniach Statutu określono, że zasadniczym celem i zadaniem TPM jest:
1. Popularyzacja wśród mieszkańców miasta i okolic, zbiorów tomaszowskiego Muzeum oraz jego działalności naukowej, kulturalnej, oświatowej i artystycznej.
2. Ścisła współpraca z Muzeum w zakresie gromadzenia i konserwacji zbiorów muzealnych, jego pracach naukowych, badawczych (popularyzatorskich i wychowawczych).
Realizacja tych celów i zadań, winna następować poprzez:
• organizację odczytów, wycieczek, wystaw,
• wydawanie i rozprowadzanie broszur, przewodników, grafiki artystycznej, piosenek, kartek pocztowych,
• pomoc dla Muzeum w uzupełnianiu i konserwacji zbiorów muzealnych.
W tym 60-leciu TPM było organizatorem lub współorganizatorem wielu wystaw (45), m.in.
• 1966 r. – „Malarstwo w prywatnych zbiorach mieszkańców Tomaszowa”.
• 1967 r. – „Powstanie i rozwój przemysłu włókienniczego, odzieżowego i skórzanego w Tomaszowie”.
• 1968 r. – „Prace plenerowe projektantów tkanin”.
• 1984 r. – „Wydzielony Oddział Wojska Polskiego mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” – współorganizator.
• 1986 r. – „Dorobek tomaszowskiego sportu szkolnego w okresie 40-lecia PRL” – współorganizator.
• 2011 r. – „100 lat Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu” – współorganizator.
• 2012 r. – „70 lat likwidacji Getta w Tomaszowie” – współorganizator.
• 2013 r. – „150 lat Powstania Styczniowego”
• 2020 r. – „Fabryczny Tomaszów. Dzieje Przemysłu” – współorganizator.
Towarzystwo Przyjaciół Muzeum było organizatorem kilku sesji popularnonaukowych, m.in.
• „150 rocznica nadania praw miejskich miastu Tomaszów Mazowiecki”
• „200 lat tomaszowskiego przemysłu”
• Współuczestnictwo w organizacji sesji pt. „Wydzielony Oddział Wojska Polskiego mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.
• Sesja poświęcona dr. Janowi Piotrowi Dekowskiemu, zasłużonemu działaczowi kultury, organizatorowi tomaszowskiego Muzeum.
Byliśmy organizatorami różnego rodzaju konkursów, m.in. „Na wspomnienia o Tomaszowie”, „Najciekawszy dokument, eksponat historyczny związany z Tomaszowem”.
Byliśmy wydawcami różnego rodzaju publikacji, m.in.
• „X lat działalności Towarzystwa Przyjaciół Muzeum”,
• „Harcerstwo w Tomaszowie Mazowieckim w latach 1911-1918”; „Harcerstwo w Tomaszowie Mazowieckim w okresie II Rzeczypospolitej”; „Walka i martyrologia tomaszowskiego harcerstwa w latach 1939-1945” – autorstwa Antoniego Woskowskiego.
• „Z dziejów Tomaszowa Mazowieckiego” – materiały z sesji.
• „Pamięć Mirosławy i Józefa Jastrzębskich”.
Wspomagaliśmy konkurs dla młodzieży – „Mój książkowy bohater” .
Wręczanie nagrody – od prawej strony: • Wiesława Bogurat – dyr. Muzeum, • Jan Rybak – przewodniczący TPM, • Krystyna Bednarska – członek TPM, • uczestnik konkursu, odbierający nagrodę.
Konkurs „Najpiękniejsza szopka i kartka Bożonarodzeniowa”, to wieloletnia tradycja.
Z inicjatywy kol. Wiktora Mazurka od grudnia 1999 roku przeprowadzamy Aukcje Kolekcjonerskie, do dnia dzisiejszego przeprowadziliśmy XXXIV aukcje, które pozwoliły Muzeum pozyskać bardzo dużą ilość eksponatów do swoich zbiorów, a nam środki na działalność statutową Muzeum.
Jan Rybak rozpoczyna kolejną Aukcję Kolekcjonerską
Jako TPM bierzemy czynny udział w Nocy Muzeum – pełnimy dyżury na salach wystawowych, ponieważ podczas tego wydarzenia jest bardzo dużo zwiedzających. Robimy to z czystą satysfakcją i przyjemnością.
Od 2024 roku podczas trwania Nocy Muzeum organizujemy kiermasz „Przeczytanej Książki”, który przynosi nam dodatkowe środki na pomoc muzeum.
Stoją od lewej strony: Sławomir Klimowicz, Andrzej Wójcik, Maria Poczontek. Siedzi – Anna Błaszkowska
W 2008 roku byliśmy m.in. inicjatorami odtworzenia płyty na Grobie Nieznanego Żołnierza na Skwerze Niepodległości przed Urzędem Miasta.
W 2010 roku rozszerzyliśmy nazwę naszego stowarzyszenia i brzmi od tego czasu tak:
TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ MUZEUM
im. Antoniego hr. Ostrowskiego
w Tomaszowie Mazowieckim
Towarzystwo Przyjaciół Tomaszowa w swoim 60-letnim istnieniu miało dwóch przewodniczących:
• Stanisław Sachacki – 1966 – 1997
• Jan Rybak – od marca 1998 do dzisiaj.
Obecny skład Zarządu:
• Jan Rybak – przewodniczący
• Alicja Chrzanowska – skarbnik
• Anna Błaszkowska – sekretarz.
Komisja Rewizyjna:
• Sławomir Klimowicz – przewodniczący,
• Maria Poczontek – członek
Korzystałem z:
• Stanisław Sachacki – „XXX LAT DZIAŁALNOŚCI – 1996”
• Kronika Towarzystwa Przyjaciół Muzeum.
Jan Rybak
Przewodniczący TPM
