POMIĘDZY POWSTANIEM A EMIGRACJĄ. Podgórski szkicownik Piotra Michałowskiego z roku 1832. Jan K. Ostrowski, Elżbieta Wichrowska, Kraków 2019

Opublikowano: 1 lipca 2020

fragment wstępu

„ Agonia powstania listopadowego trwała nieco ponad miesiąc. Ósmego września 1831 roku skapitulowała Warszawa, 9 października Modlin, 24 października Zamość. W tym czasie główne siły polskie już od prawie trzech tygodni znajdowały się za pruskim kordonem, gdzie oficerów i żołnierzy czekały internowanie i emigracja.

Piotr Michałowski, któremu od roku 1827 podlegał państwowy przemysł metalowy Królestwa Polskiego i który w czasie powstania był odpowiedzialny za produkcję broni i amunicji, po zakończeniu walk zrezygnował ze stanowiska i opuścił granice Królestwa, zajętego przez Rosjan. (…) 2 marca 1832 roku wraz ze swym teściem Antonim Ostrowskim, będącym jednocześnie jego szwagrem, oraz jego trzema synami udał się na emigrację do Francji.

Z dwóch pierwszych miesięcy roku 1832 niemalże brak korespondencji rodzinnej, tak obfitej w poprzednim okresie, kiedy to rozproszeni przez dramatyczne wydarzenia popowstaniowi rozbitkowie informowali się wzajemnie o swej sytuacji i starali się określić miejsce ponownego spotkania. W ciągu stycznia i lutego prawie wszyscy byli już razem w Podgórzu, wymiana listów była więc w zasadzie zbędna. Głównym dokumentem dotyczącym tego okresu jest szkicownik Piotra Michałowskiego, zachowany w Muzeum Narodowym w Warszawie, uzupełniony o kilkanaście luźnych rysunków, których tematyka, forma oraz naniesione na nich daty wskazują na powstanie w tym samym czasie i miejscu.

Niewielki album jest wypełniony rysunkami i szkicami akwarelowymi, które można podzielić na trzy grupy tematyczne: sceny z powstania, postacie i grupy postaci z najbliższego otoczenia artysty oraz studia pejzażowe. (…) Niezwykłość podgórskiego szkicownika polega na czym innym. Oto w ciągu bardzo krótkiego czasu, realizując kilkadziesiąt skromnych prac, Piotr Michałowski dogłębnie przewartościował swoje podejście do sztuki. (…) Jednocześnie Michałowski podjął decyzję o rezygnacji ze znakomicie rozwijającej się kariery urzędniczej, którą powstanie zachwiało, lecz jej nie przekreśliło, i postanowił zawodowo poświęcić się sztuce. Na przełomie lat 1831 i 1832 nastąpił więc głęboki zwrot w jego życiu, zasadniczy dla jego egzogenezy jako najwybitniejszego malarza polskiego romantyzmu.”

 

Autorzy tej niezwykle interesującej książki są przekonani, że podgórski szkicownik to podstawowy dokument dotyczący tego niezwykłego procesu, a niniejsza książka stanowi próbę jego możliwie wszechstronnej analizy i interpretacji.

J. Goździk

Zobacz również

Tomaszowianie w Powstaniu Warszawskim
Powstanie Warszawskie należy do tych wydarzeń z dziejów Polski, które budzą największe emocje. Pomimo upływu przeszło siedmiu dziesięcioleci nie milkną spory...
Więcej
Prezentacja p. Sławomira Fałka z Towarzystwa Przyjaciół Muzeum: Sławomir Fałek – Wysokie loty Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu.06.2020
Więcej

Partnerzy

Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Koło Filatelistyczne Kalejdoskop Kulturalny Reymont Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim Tu honorujemy Kartę Dużej Rodziny

Kontakt

Muzeum w Tomaszowie Maz. im. Antoniego hr. Ostrowskiego

ul. POW 11/15 97-200 Tomaszów Mazowiecki

Godziny otwarcia
Pon. nieczynne dla zwiedzających
Wt. 11:00 - 15:00
Śr. 11:00 - 15:00
Czw. 11:00 - 15:00
Pt. 12:00 - 18:00
Sob. 11:00 - 15:00
Niedz. 11:00 - 15:00

Biuro czynne od poniedziałku do piątku w godzinach: 8:00 - 16:00

Bilety na wystawy stałe
Ulgowy 2,00 zł
Normalny 3,00 zł
Rodzinny 6,00 zł
Sobota bezpłatnie